Xuân Diệu tên thật là Ngô Xuân Diệu; sinh ngày 02 – 2 – 1916 tại Tùng Giản – Tuy Phước – Bình Ðịnh.
Quê quán: Ðại Lộc – Can Lộc Hà Tĩnh.
Xuân Diệu học tiểu học ở Quy Nhơn, sau đó học trung học ở Hà Nội và Huế.
Năm 1940, ông thi đỗ Tham tá thương chính và vào làm việc tại Mĩ Tho. Một thời gian sau ông xin thôi việc ra Hà Nội kết bạn thơ với Huy Cận. Xuân Diệu tham gia cách mạng từ năm 1944. Sau cách mạng tháng Tám, ông là Uỷ viên BCH Hội văn hóa cứu quốc, thư kí tòa soạn tạp chí Tiên phong. Ông là đại biểu Quốc hội khóa I; năm 1948 là Uûy viên BCH Hội văn nghệ Việt Nam. Từ 1957 cho đến khi qua đời, Xuân Diệu luôn được bầu vào BCH Hội nhà văn Việt Nam. Ông được kết nạp vào Ðảng năm 1949. Năm 1983, ông được công nhận là Viện sĩ thông tấn Viện Hàn lâm nghệ thuật nước Cộng hòa dân chủ Ðức. Năm 1985, Xuân Diệu lâm trọng bệnh và qua đời.
Xuân Diệu để lại hơn 40 tác phẩm ở các thể loại sau :
+ 13 tập thơ
+ Tập truyện ngắn Phấn thông vàng
+ Nhiều bút kí và tiểu luận, phê bình.
+ Giới thiệu và dịch thơ của Targo, Mai-a-cốp-xki, Ðimitrôva, Một số điểm cần lưu ý : + Xuân Diệu là nhà thơ lớn của dân tộc, ông luôn là tấm gương lao động nghệ thuật bền bỉ, dẻo dai, giàu sức sáng tạo, đạt được nhiều thành tựu lớn trong sáng tác.
+ Xuân Diệu là người giới thiệu, phê bình thơ rất tinh tế và sắc bén.
+ Cuộc đời và thơ của Xuân Diệu gắn với quê hương đất nước. Ông có khát vọng hiến dâng sức lực và trí tuệ của mình cho dân tộc, ông không ngại khó khăn, gian khổ, hăng hái, nhiệt tình, đi khắp mọi nẻo đường Tổ quốc để phục vụ nhân dân. Chính vì lẽ đó, Xuân Diệu được tất cả độc giả trong nước yêu mến và ngưỡng mộ không chỉ ở thơ, mà còn ở tấm lòng say sưa và chân thành với cuộc đời của ông.
2. Xuân Diệu với thơ
2.1 Thơ Xuân Diệu trước cách mạng tháng Tám :
* Trước cách mạng tháng Tám, Xuân Diệu có hai tập thơ : Thơ thơ (1938) và Gửi hương cho gió (1945). Ông là nhà thơ tiêu biểu của phong trào Thơ Mới cả về nội dung lẫn hình thức. Trong Thi nhân Việt Nam, Hoài Thanh đã khẳng định: Xuân Diệu là nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới, nhà thơ đại biểu đầy đủ nhất cho thời đại. Khác với những nhà thơ cùng thời kì, Xuân Diệu gắn bó thiết tha với cuộc sống, Lầu thơ của ông xây dựng trên đất của một tấm lòng trần gian. Khát vọng mãnh liệt đến với cuộc đời, giao cảm với đời là một trong những yếu tố tạo nên sức hấp dẫn của thơ Xuân Diệu.
* Cảm hứng về tình yêu là cảm hứng nổi bật trong thơ Xuân Diệu.
- Trong thơ ông, tình yêu đã trở thành lẽ sống, làm sao sống được mà không yêu, mặc dầu ông cảm nhận : Yêu là chết ở trong lòng một ít, vì mấy khi yêu mà chắc được yêu.
- Tình yêu trong thơ Xuân Diệu là tình yêu Vội vàng, Giục giã . Ông sợ thời gian, ông muốn vũ trụ ngưng đọng :
Tôi muốn tắt nắng đi
Cho màu đừng nhạt nắng
Tôi muốn buộc nắng lại
Cho hương đừng bay đi. ( Vội vàng)
hay là: Mau với chứ, vội vàng lên với chứ
Em em ơi, tình non sắp già rồi
Gấp đi em, anh rất sợ ngày mai
Ðời trôi chảy, lòng ta không vĩnh viễn.
- Tình yêu được diễn tả với nhiều cung bậc, từ Gặp gỡ rồi Yêu, cho đến khi Xa cách , và với những tâm trạng và hành động khác nhau: Có khi là sự dại khờ, mời yêu hay ngẩn ngơ, nhớ mông lung, sầu. Cũng có khi rạo rực khát vọng :
Thà một phút huy hoàng rồi chợt tối
Còn hơn buồn le lói suốt trăm năm .
Bản quyền thuộc SinhThanh.XtGem.Com
